03/22
ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
Με αφορμή τα καθημερινά φαινόμενα κακοποίησης, τις γυναικοκτονίες που εντάθηκαν τον τελευταίο καιρό και τις αποκαλύψεις για τον κατά συρροή δολοφόνο της Κύπρου και τα φρικτά εγκλήματά του, ο συγγραφέας Μιχάλης Παπαδόπουλος γράφει «Τα κορίτσια της Λίμνης». Ένα έργο που αποπειράται να καυτηριάσει τη σημερινή πραγματικότητα, να ανοίξει δημόσια συζήτηση για τη θέση της γυναίκας, τη θέση της μετανάστριας γυναίκας στη χώρα μας, αλλά και να ερευνήσει την πορεία του θύτη από το παιδί στο τέρας.
Βασισμένο σε συνεντεύξεις από ψυχολόγους, ψυχίατρους αλλά και σε μαρτυρίες αστυνομικών, το έργο προσπαθεί να εξηγήσει την επιθετική συμπεριφορά και να δείξει τα σημάδια που θα μπορούσαν να μεταμορφώσουν ένα έξυπνο παιδί με προοπτικές, σε έναν στυγνό εγκληματία.
Το θεατρικό αυτό μονόπρακτο, διαδραματίζεται σε ένα ανακριτικό δωμάτιο. Παρόντες μια γυναίκα και ένας δολοφόνος. Πίσω από τον δολοφόνο βρίσκονται τα φαντάσματα δυο θυμάτων του.
Η γυναίκα ανακρίτρια προσπαθεί να μάθει από τον δολοφόνο που έκρυψε τα τελευταία του θύματα. Να καταφέρει κάτι που οι άλλοι συνάδελφοί της δεν κατάφεραν.
Ο άντρας παίζει με τις ισορροπίες της και την παρασύρει στο σκοτεινό του κόσμο. Μέσα από τους διάλογους τους, αποκαλύπτονται οι λόγοι που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αυτή του την συμπεριφορά, αλλά και τα στερεότυπα που εγκλωβίζουν τον άντρα στον ρόλο του σκληρού και τη γυναίκα στο ρόλο του θύματος.
Οι δυο ήρωες θα ταξιδέψουν στην παιδική ηλικία του θύτη, στη σχέση της μητέρας με το αγόρι, του πατέρα με τον γιο. Τα φαντάσματα των κοριτσιών παρεμβαίνουν στους διαλόγους εκθέτοντας την οπτική της γυναίκας.
Στο τέλος, χαμένος στον ναρκισσισμό του, βιώνοντας ηδονιστικά τα εγκλήματα του, ο δολοφόνος αποκαλύπτει το μέρος που έκρυψε τα θύματά του και η γυναίκα τον εγκαταλείπει στη μοναξιά και στους εφιάλτες του.
ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Τα φαινόμενα έμφυλης βίας δυστυχώς ολοένα αυξάνουν στις μέρες μας. Το ίδιο και οι στερεοτυπικές αντιλήψεις για τα φύλα και τις σχέσεις ανάμεσά τους. Βασικό
στοιχείο για την αντιμετώπιση αυτών των φαινομένων είναι κατά τη γνώμη μας η πρόληψη και ο δημόσιος διάλογος γύρω από αυτά.
Αυτό επιχειρούμε με την παρουσίαση του έργου «Τα κορίτσια της λίμνης».
Να ανοίξουμε συζήτηση γύρω από την έμφυλη βία και τις γυναικοκτονίες, ώστε αφενός η κοινωνία να παραδεχτεί την ύπαρξη του προβλήματος και αφετέρου μέσα από την παράσταση και τις παράλληλες δράσεις γύρω από αυτήν, να συμβάλουμε στη δημιουργία ρωγμών στις στερεοτυπικές αντιλήψεις .
Ο βασικότερός μας όμως στόχος, είναι να δώσουμε «φωνή» στα θύματα και εργαλεία στις κοινωνικές ομάδες που αντιπαλεύουν αυτές τις συμπεριφορές.
Αφιερώνουμε την παράσταση σε όσες δε μάθαμε ποτέ το όνομά τους, σε όλες τις «…γυναίκες που έχουν όνομα, υπήρξαν οι κόρες, οι μανάδες κάποιου, που υπήρξαν παιδιά όπως και τα δικά σας παιδιά…».
Σαν χρέος, σαν οφειλή, σαν ανάληψη της ευθύνης που μας αναλογεί.
ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
Έγραψα τα ’’Κορίτσια της λίμνης’’ γιατί ήθελα να ερευνήσω την πορεία του παιδιού, του αγοριού προς το τέρας.
Να καταλάβω, να μάθω το πώς φτιάχνεις ένα δολοφόνο.
Πώς εκπαιδεύεις ένα αγόρι σε εκτελεστή. Να δω το πώς χτίζεται ένας άντρας.
Ποιο κοστούμι ρέπει να φοράει ο σωστός άντρας. Ποιος αναγκάζει αυτόν τον άντρα να φορέσει αυτό
το κοστούμι; Ήθελα να καταλάβω το γιατί θα πρέπει ο σωστός άντρας να τσαλακώνει σαν παλιόχαρτο
το κορίτσι του. Αυτά ήθελα να μάθω.
Ήθελα επίσης να καταλάβω το γιατί γυναίκες, ερωμένες, μανάδες δολοφονήθηκαν από ανθρώπους
που τους έταξαν αγάπη, από ανθρώπους που εμπιστεύτηκαν.
Πώς μεταμορφώθηκε το χάδι αυτών των αντρών σε χαστούκι, σε φονικό σφίξιμο του λαιμού, σε μέχρι θανάτου ξυλοκόπημα.
Ήθελα να μάθω το Γιατί τώρα; Μήπως ήταν από πάντα;
Γράφοντας αυτό το έργο, κατάλαβα πως το κίνητρο για τις πιο πολλές δολοφονίες ήταν συνήθως η άρνηση από τις γυναίκες να συμμορφωθούν στα πρέπει των αντρών τους, στα πρέπει ου επιβάλει εδώ και χιλιάδες χρόνια ένα πατριαρχικό καθεστώς, ένα καθεστώς που δυστυχώς συνεχίζει να υπάρχει και να εκπαιδεύει, να μεταμορφώνει τα αγόρια σε τέρατα και τα κορίτσια σε υπάκουα θύματα.
Ένα καθεστώς που βαφτίζει το έγκλημα μίσους σε έγκλημα πάθους.
Κατάλαβα πως όσο μεγαλώνουμε «σωστά» αγόρια, «σωστούς» μάγκες, πως όσο αυτά τα αγόρια θα εκπαιδεύονται
να βλέπουν τις γυναίκες σαν κατώτερες τους, σαν υποχρεωμένες να προσκυνάνε την αντρική εξουσία τους, υποχρεωμένες να τους δίνουν λογαριασμό, τα δολοφονημένα κορίτσια θα αυξάνονται.
Τέλος έγραψα το έργο αυτό γιατί με κούρασε η σιωπή, η δική σας, η δική μου.
Μιχάλης Παπαδόπουλος
Συγγραφέας
ΣΚΗΝΟΘΕΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Αγαπητοί φίλοι θεατές,
Στη νέα μας παραγωγή «Τα κορίτσια της Λίμνης» ακολουθούμε με κομμένη την ανάσα τα βήματα ενός άντρα δολοφόνου, βήματα χωρίς επιστροφή... Ενός άντρα που εκμεταλλεύεται τη σωματική του υπεροχή για να επιβληθεί στο θύμα του, τη γυναίκα.
Ο δολοφόνος της ιστορίας μας ζει σε μια κοινωνία πατριαρχική, η οποία ακολουθεί λανθασμένα στερεότυπα, μια κοινωνία που του επιτρέπει από τα γεννοφάσκια του και συνωμοτεί σιωπηρά μαζί του, έτσι ώστε να προχωρήσει και να ολοκληρώσει το αποτρόπαιο έγκλημά του.
Η κακοποίηση και η δολοφονία μιας γυναίκας από έναν άντρα, εκφράζει την πιο ακραία εκδήλωση της σεξιστικής βίας. Πόσο, μα πόσο θλιβερό και ταυτόχρονα τραγικό από όλες τις απόψεις, είναι το γεγονός και οι επιπτώσεις της έμφυλης βίας. Γυναίκες, νεαρές, μητέρες, σύντροφοι, ερωμένες, δολοφονούνται από άντρες κτητικούς, ζηλόφθονους, βίαιούς και πολλές φορές από άντρες υπεράνω όποιας υποψίας, δολοφονούνται με τον πιο φρικαλέο τρόπο από αυτούς που εμπιστεύτηκαν ή και αγάπησαν. Τόσο πολύ λοιπόν, κοστίζει η αγάπη;
Ζωές γυναικών γεμάτες νόημα, ελπίδα και όνειρα για μια καλύτερη ζωή αφαιρέθηκαν απότομα και βίαια. Αφαιρέθηκαν από κάποιον άντρα με «θολωμένα μυαλά», με «θιγμένο εγωισμό», με ναρκισσισμό που τυφλώνει. Άντρα που ξέρει να προσφέρει μόνο μπουνιές, βρισιές, σπασμένα πλευρά, μελανιασμένα μάτια, μια ατέρμονη θλίψη, τον πόνο και τον θάνατο.
Γιατί;...... Γιατί;
Νεοκλής Νεοκλέους
Σκηνοθέτης
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΓΟ
ΓΥΝΑΙΚΑ 2 Το κακό δεν φοράει πάντοτε μαύρα, ούτε έχει σουβλερά δόντια.
Το κακό μπορεί να μιλάει μαζί σου στο μέσεντζερ, να στέκεται πίσω σου στη σειρά για το ταμείο της υπεραγοράς..
Α Εσύ τι νομίζεις ; Δεν είμαι το κακό;
ΓΥΝΑΙΚΑ 1 Απάντησε του!
ΓΥΝΑΙΚΑ …
Α Τέλος πάντων να ξέρεις πως δεν θα είναι ούτε και για μένα εύκολο. Δεν μιλάω με άγνωστες γυναίκες για αυτά τα θέματα.
ΓΥΝΑΙΚΑ 2 Με τις άγνωστες γυναίκες λέει άλλα!
ΓΥΝΑΙΚΑ Δεν φαντάζομαι να γνωριζόσασταν από πριν με τους άντρες συναδέλφους.
Α Όχι, αλλά οι άντρες είναι εύκολοι, δεν χρειάζεται παρά να σφάξεις μια γάτα, να πνίξεις ένα σκυλί για να σε θαυμάσουν, να σε κάνουν αρχηγό της παρέας. Δεν τους είδες;
ΓΥΜΑΙΚΑ Ποιους;
Α Τους συναδέλφους σου. Σχεδόν με κοίταξαν με κατανόηση. Τα αγόρια αγαπάνε τα αγόρια. Θαυμάζουν πιο εύκολα, μπορούν να μπουν στη θέση μου, μπορούν να καταλάβουν πόσο εύκολο είναι να ξεφύγεις. Ενώ οι γυναίκες…
ΓΥΝΑΙΚΑ Τί οι γυναίκες;
Α Αυτές δεν τις κερδίζεις με το να πνίξεις ένα σκυλί, αυτές θέλουν να σε μεταμορφώσουν σε σκυλί.
ΓΥΝΑΙΚΑ Και πώς το κάνουν αυτό;
Α Μου φορτώνουν τη ζωή τους, το κάρο τους, με αυτές μέσα.
ΓΥΝΑΙΚΑ 2 Οι ευθύνες σου, είναι φόρτωμα.
ΓΥΝΑΙΚΑ Εγώ δεν θέλω να σας μεταμορφώσω σε σκυλί. Δεν θέλω να μεταμορφώσω κανέναν, σε τίποτα.
Α Ναι εσύ ήρθες εδώ για κουβεντούλα!
Για όσες δεν μάθαμε ποτέ το ονομά σας...
Καμιά μόνη. Καμιά λιγότερη.
Η βία κατά των γυναικών είναι η πιο διαδεδομένη και αποσιωπημένη μορφή βίας σε όλο τον πλανήτη. Ο όρος βία κατά των γυναικών εριλαμβάνει κάθε πράξη βίας που στηρίζεται στο φύλο, σωματική, ψυχολογική, σεξουαλική και οικονομική και έχει αποτέλεσμα τη σωματική, σεξουαλική ή ψυχολογική βλάβη για τις γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων των απειλών τέτοιων πράξεων, τον εξαναγκασμό ή την αυθαίρετη στέρηση της ελευθερίας. Η έμφυλη βία έχει πολλές μορφές: ψυχολογική και σωματική κακοποίηση, σεξουαλική παρενόχληση, βιασμό, σωματεμπορία, εκδικητική πορνογραφία, παρενοχλητική παρακολούθηση, γυναικοκτονία.
Η έμφυλη βία είναι φαινόμενο σύμφυτο με την πατριαρχία και το καπιταλιστικό σύστημα και τα αίτια της συνδέονται άμεσα με την ανισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών σε όλους τους τομείς της ζωής. Οι κοινωνικοί ρόλοι που αποδίδονται σε γυναίκες και άντρες διαιωνίζουν τα έμφυλα στερεότυπα καθιστώντας τις γυναίκες υποδεέστερες σε σύγκριση με τους άντρες. Οι περιορισμένοι πόροι που δαπανώνται από το κράτος για την προστασία και τη στήριξη των θυμάτων της έμφυλης βίας αφήνουν τα θύματα ευάλωτα μπροστά στους θύτες. Όλα αυτά, δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η βία κατά των γυναικών γίνεται συχνά ανεκτή και αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην επίτευξη της πραγματικής ισότητας και ισοτιμίας των φύλων.
Η κρίση και ο εγκλεισμός που επέφερε η πανδημία COVID- 19 οδήγησε σε ραγδαία αύξηση στα ποσοστά της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει πως τα περιστατικά έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας αυξήθηκαν κατά 60%. Η κατάσταση είναι περίπου η ίδια και στην Κύπρο όπου σύμφωνα με την Αστυνομία, οι καταγγελίες τέτοιων περιστατικών για το 2020 σημείωσαν αύξηση 57%.
Η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης αποτελεί το πρώτο νομικά δεσμευτικό μέσο διεθνώς και ένα ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο για την πρόληψη όλων των μορφών βίας κατά των γυναικών, την προστασία των θυμάτων έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, τον τερματισμό της, αλλά και της επιβολής αυστηρών ποινών στους δράστες.
Η Σύμβαση φέρει το όνομα της Κωνσταντινούπολης (αγγλιστί “Istanbul Convention”), αφού εκεί πραγματοποιήθηκε το 2011 η Σύνοδος του Συμβουλίου της Ευρώπης για καταπολέμηση της βίας και αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη Συνθήκη του Συμβουλίου της Ευρώπης, αφού πέραν από τους τομείς πρόληψης, προστασίας του θύματος, δίωξης/αντιμετώπισης του θύτη, καλύπτει εκτενώς θέματα παρενόχλησης, παρακολούθησης θυμάτων, εξαναγκαστικούς γάμους, ακρωτηριασμούς γεννητικών οργάνων, καταναγκαστικές εκτρώσεις, στειρώσεις και γενικά κάθε μορφή έμφυλης βίας. Μέχρι σήμερα έχει επικυρωθεί από 23 χώρες, περιλαμβανομένων 14 κρατών μελών της Ε.Ε.
Η Κυπριακή Δημοκρατία υπέγραψε στις 16 Ιουνίου 2015 τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης και μετά από 2 χρόνια, στις 7 Μαρτίου του 2017, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε, μετά από πρόταση του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, όπως η Κύπρος προχωρήσει στην επικύρωσή της. Χρειάστηκαν άλλα 4 χρόνια ώστε να κατατεθεί ενώπιον της Βουλής τον Απρίλιο του 2021, οπότε και προχώρησε η εισαγωγή των προνοιών της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης στην Εθνική νομοθεσία.
Ωστόσο, δεν μπορούμε να μην σημειώσουμε πως ο τρόπος που έγινε η εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας με τη σύμβαση της Κωνσταντινούπολης διατηρώντας επιφυλάξεις για μια σειρά ζητημάτων - όπως η κρατική αποζημίωση στα θύματα και το καθεστώς διαμονής των θυμάτων - είναι προβληματικός και αποδυναμώνει την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής των προνοιών της σύμβασης της Κωνσταντινούπολης.
Ενδεικτικό της αντιμετώπισης της Πολιτείας, είναι το γεγονός ότι ενώ αρχικά ο προϋπολογισμός που κατατέθηκε για την υλοποίηση της σύμβασης ανερχόταν στα 8εκ. ευρώ, κατέληξε στις 800.000 μόλις χιλιάδες.
ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Συγγραφέας ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Σκηνοθεσία ΝΕΟΚΛΗΣ ΝΕΟΚΛΕΟΥΣ
Ερμηνεύουν ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ, ΧΡΙΣΤΙΑΝΑΛΑΡΚΟΥ, ΒΑΛΑΝΤΩ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, ΧΡΙΣΤΙΝΑΧΡΙΣΤΟΦΙΑ
Μουσική επιμέλεια ΤΑΣΟΣ ΖΑΧΑΡΙΟΥ
Σκηνογραφία / Ενδυματολογία ΜΑΡΙΖΑΠΑΡΤΖΙΛΗ
Σχεδιασμός Φωτισμού ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΑΡΤΑΡΗΣ
Βοηθός σκηνοθέτη ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΦΙΤΗΣ
Χειρισμός φωτισμού Κ.Σ. ΗΧΟΤΕΧΝΙΚΗΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΛΤΔ
Φωτογράφιση ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΒΡΑΑΜΙΔΗΣ
Σχεδιασμός Προωθητικού Υλικού
(Video teasers, έντυπο και ηλεκτρονικό υλικό)
& Προγράμματος
ΝΕΟΦΥΤΟΣ ΑΒΡΑΑΜ
Video art ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ
Επιμέλεια προωθητικού υλικού & Επικοινωνία & Δημόσιες Σχέσεις
ΈΛΕΝΑΓΙΩΡΓΑΛΛΟΥ
Ευχαριστούμε θερμά και από καρδιάς την ψυχολόγο - ψυχοθεραπεύτρια
κα Φανή Ευθυμίου για την πολύτιμη βοήθεια της και το γυναικείο κίνημα ΠΟΓΟ.
