05/21
ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
Δύο κλοσάρς (clochards), περιφέρονται άσκοπα στη διάρκεια της μέρας και λίγο πριν τη νύχτα καταλήγουν σε ένα μέρος στη μέση του πουθενά όπου περιμένουν την έλευση κάποιου κυρίου Γκοντό, ο οποίος, όμως, ποτέ δεν έρχεται. Οπωσδήποτε, όμως, θα έρθει αύριο. Έτσι, η ζωή τους καθώς περιστρέφεται γύρω από την πάντα επικείμενη και πάντα αναστελλόμενη άφιξη του Γκοντό, δεν αποκτά κανένα άλλο λόγο ύπαρξης παρά στη συνάντησή τους και στην αναμονή.
Ο Beckett επιλέγει να χρησιμοποιήσει ως κεντρικούς χαρακτήρες δύο περιπλανώμενους παρίες για να μιλήσει για την ανθρώπινη συνθήκη. Όπως και εκείνοι, έτσι, και ο άνθρωπος είναι ένας παρίας πάνω στην γη, περιπλανάται άσκοπα στη ζωή αναζητώντας το νόημα που θα τον κάνει να συνεχίσει να ζει. Όμως αυτό το νόημα δεν είναι δεδομένο και όσο και αν απορροφάται από τα πράγματα και από τους ανθρώπους βαθύτερα συνειδητοποιεί τη ματαιότητα τους. Παρά ταύτα συνεχίζει να ζει επειδή συνεχίζει να ελπίζει στην έλευση αυτού του νοήματος σαν τον από μηχανής θεό, όπως ο Βλαδίμηρος και ο Εστραγκόν συνεχίζουν να περιμένουν απεγνωσμένα τον Γκοντό από τον οποίο εξαρτούν την ύπαρξή τους.
(En attendant Godot) είναι ο τίτλος θεατρικού έργου (1948) του Σάμιουελ Μπέκετ, στο οποίο οι χαρακτήρες περιμένουν κάποιον που δεν έρχεται ποτέ. Η απουσία αυτή του Γκοντό έχει αποτελέσει το θέμα για πάμπολλες ερμηνείες του έργου από την πρώτη του θεατρική παρουσίαση. Στην αγγλική του μετάφραση από τον ίδιο τον Μπέκετ, το έργο έχει υπότιτλο «τραγικωμωδία σε δυο πράξεις».
Το έργο αποτελεί έκφραση του Θεάτρου του παραλόγου.
ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
Από τη στιγμή της δημιουργίας του το 2015, το Θέατρο ΑντίΛογος είχε θέσει ως στόχο να ανοίξει δημόσιο διάλογο μέσα από την τέχνη του θεάτρου για όλα εκείνα τα ζητήματα που αφορούν στην ανάγκη του Ανθρώπου να σταθεί πάνω από την αθλιότητα της εποχής και του συστήματος που συνθλίβει την ανθρωπιά στον πυρήνα της, που αλλοιώνει τη συνείδηση και χτίζει τείχη.
Στόχος υπήρξε και εξακολουθεί να είναι να δημιουργήσουμε ρωγμές, προβληματισμό, να συμβάλουμε στην προσπάθεια καλλιέργειας του αισθητικού κριτηρίου του κυπριακού λαού και να δημιουργήσουμε τις συνθήκες για ειλικρινή διαλεκτική θεώρηση των φαινομένων που ταλανίζουν την κυπριακή κοινωνία. Ρατσισμός, ξενοφοβία, σεξισμός, μισαλλοδοξία, εθνικισμός, διαφθορά, ταλανίζουν την κοινωνία μας και δεν μπορούμε να σταθούμε αμέτοχοι απέναντί τους. Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα που πιστεύουμε ότι υπάρχει και που ως Κύπριοι δεν καταφέραμε να συζητήσουμε με ειλικρίνια, είναι η ιστορία του τόπου μας και το πολιτικό μας πρόβλημα. Γι αυτό από τον Οκτώβρη του 2019 αρχής γενομένης με το έργο «Μακρόνησος», και για τα επόμενα χρόνια, το ρεπερτόριό μας περιλαμβάνει θεατρικές παραστάσεις και δράσεις, που φωτίζουν αθέατες περιόδους της ιστορίας της Κύπρου, της Ελλάδας και της Τουρκίας.
Γιατί πιστεύουμε πως η σύγχρονη ιστορία των τριών λαών διασταυρώνεται και αλληλεπιδρά η μία με την άλλη, σε κάποιες των περιπτώσεων καταλυτικά.
Την Κύπρο την αντιλαμβανόμαστε και την αντιμετωπίζουμε ως ΌΛΟ – ολόκληρη.
Πιστεύουμε στις δυνάμεις της Ειρήνης και στην κοινή συνύπαρξη Ε/κ και Τ/κ. Πιστεύουμε στους Κύπριους και στην κοινή μας πορεία.
Αισθανόμαστε και δική μας ευθύνη μέσα από το θέατρο να αντιμετωπίσουμε την Κύπρο ως όλο και παρόλα τα προβλήματα που μπορεί να ορθώνονται μπροστά μας λόγω του βίαιου διαχωρισμού του λαού μας, προτείνουμε τέχνη που απευθύνεται στο σύνολο του κυπριακού λαού Ε/κ και Τ/κ με τις παραστάσεις μας να ταξιδεύουν σε ολόκληρη την Κύπρο όποτε είναι εφικτό.
Για μας η συνέργεια – η συν δημιουργία με τους Τ/κ συναδέλφους ήταν πάντοτε το ζητούμενο και θεωρούμε κορυφαία στιγμή το γεγονός ότι και επί σκηνής συμπράττουμε ως Κύπριοι, χωρίς να στέκεται εμπόδιο η γλώσσα ή ακόμα τα περιοριστικά μέτρα, το κλείσιμο των οδοφραγμάτων, η πανδημία.
Αντίθετα όλα αυτά μας πεισμώνουν ακόμα περισσότερο.
Το «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Samuel Beckett δεν είναι τυχαία επιλογή.
Πρόκειται για ένα σύγχρονο επίκαιρο έργο, που η τελμάτωση που αντιμετωπίζουμε στο κυπριακό, υπογραμμίζει ακόμα περισσότερο την ανάγκη για αναζήτηση ελπίδας.
Ο λόγος του Εστραγκόν και του Βλαδιμήρ μεταφέρεται μέσω δυο τριαντάρηδων των δυο κοινοτήτων του νησιού μας. Εκπροσώπων μιας γενιάς που γεννήθηκε και μεγάλωσε
σ΄ένα καθεστώς αναμονής. Μιας γενιάς που μεγάλωσε από τη μια με το «Δεν Ξεχνώ» για τον πόλεμο του 1974 - χωρίς να έχει καμία μνήμη γι’ αυτό που δεν πρέπει να ξεχάσει - κι από την άλλη κάτι αντίστοιχο, για τις τραυματικές εμπειρίες των θυλάκων.
Μιας γενιάς που «γέρασε πριν την ώρα της» ή που «γεννήθηκε γερασμένη».
Η αναζήτηση της αλήθειας και της ελπίδας για μας είναι πάντοτε ο στόχος.
Σάμιουελ Μπέκετ
Ιρλανδός λογοτέχνης, ποιητής και θεατρικός συγγραφέας, ένας από τους αναμορφωτές του σύγχρονου θεάτρου.
Ο Μπέκετ γεννήθηκε στις 13 Απριλίου του 1906. Σπούδασε γαλλικά, ιταλικά και αγγλικά στο Trinity College στο Δουβλίνο από το 1923 έως το 1927. Γνώρισε τον Ιρλανδό συγγραφέα Τζέιμς Τζόις, όταν διορίστηκε ως καθηγητής αγγλικών στην Ecole Normale Supérieure στο Παρίσι.
Η γνωριμία αυτή τον επηρέασε πολύ.
To 1930 επέστρεψε ως λέκτορας στο Trinity College. Παραιτήθηκε από τη θέση αυτή το 1931.
Στη συνέχεια εξέδωσε κριτική μελέτη για τον Μαρσέλ Προυστ και αμέσως μετά ακολούθησε το βιβλίο του με τίτλο Dream of Fair to Middling Women. Το εγκατέλειψε μετά τις απορρίψεις αρκετών εκδοτών (εκδόθηκε τελικά το 1993).
Ο Μπέκετ, κατά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο συμμετείχε στη Γαλλική Αντίσταση, ως αγγελιαφόρος. Τιμήθηκε με το Μετάλλιο Αντίστασης και το Σταυρό του πολέμου από τη γαλλική κυβέρνηση για τη δράση του κατά της γερμανικής κατοχής.
Είναι περισσότερο γνωστός για το έργο του «Περιμένοντας τον Γκοντό», το οποίο γράφτηκε αρχικά στα γαλλικά. Δημοσιεύτηκε το 1952 και παρουσιάστηκε στο θέατρο για πρώτη φορά το 1953. Ακολούθησαν έργα στο θέατρο όπως Endgame, Krapp’s Last Tape, Happy Days και Play.
Το 1969, τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, το οποίο αρνήθηκε να το παραλάβει και διέθεσε το χρηματικό έπαθλο των 73.000 δολαρίων σε νέους και πρωτοποριακούς καλλιτέχνες, ζωγράφους και σκηνοθέτες. Το 1984 εκλέχθηκε επικεφαλής της Aosdána, ένωσης ανθρώπων των Καλών Τεχνών της Ιρλανδίας.
Ο Σάμιουελ Μπέκετ έφυγε από τη ζωή στις 22 Δεκεμβρίου του 1989.
ΣΚΗΝΟΘΕΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Όταν έγινα κάτοικος Λευκωσίας, πριν περίπου έξι χρόνια, ήρθα για πρώτη φορά αντιμέτωπος με την
πραγματικότητα αυτής της πόλης. Νοίκιασα ένα σπίτι από το μπαλκόνι του οποίου είχα για θέα την
τούρκικη σημαία στο απέναντι βουνό. Πολλά απογεύματα χάζευα απέναντι και πολλές σκέψεις
περνούσαν απ’ το μυαλό μου…
«Τι ειν΄ η πατρίδα μας;
Μην ειν’ οι κάμποι;
Μην είναι τ’ άσπαρτα
ψηλά βουνά;…»
Τι ειν’ ο άνθρωπος;
Τι είμαστε οι άνθρωποι;
Χωρίσαμε τη γη.
Χωριστήκαμε.
Ανάμεσά μας η φύση συνεχίζει την εξέλιξή της και μας υπενθυμίζει ότι κανένα συρματόπλεγμα δεν μπορεί να σταματήσει
το άνθισμα των λουλουδιών. Κάνοντας τέτοιες σκέψεις, φαντάστηκα ένα άλλο παιδί να κάθεται στην απέναντι μεριά,
να κοιτάζει προς το σπίτι μου και να κάνει ακριβώς τις ίδιες σκέψεις. Ένα παιδί με τα ίδια βιώματα με μένα.
Ένα παιδί που μου έμοιαζε και θα ήθελε να καθόμαστε στο ίδιο μπαλκόνι, όπως θα ήθελα κι εγώ. Άρχισα να σκέφτομαι με
ποιο τρόπο θα μπορούσα να μεταφέρω αυτό το συναίσθημα που ένιωθα μέσα από την τέχνη μου. Ξαφνικά μου ήρθαν τα
λόγια του Βλαδιμήρ… «Άυριο άμα ξυπνήσω, ή θα νομίζω πως ξύπνησα, τι θα πω για τούτη τη μέρα ; Ότι εγώ κι ο φίλος μου
ο Εστραγκόν καθόμασταν σε τούτο το μέρος μέχρι να νυχτώσει και περιμέναμε τον Γκοντό; Πόση αλήθεια θα χωράει
σ’ όλα αυτά ;
Έχουμε καιρό μέχρι να γεράσουμε. Ο αέρας αντιλαλεί τις κραυγές μας. Αλλά η συνήθεια είναι σπουδαίος σιγαστήρας.
Και μένα με κοιτάζει κάποιος τώρα και για μένα υπάρχει κάποιος που λέει: Κοιμάται,
δεν ξέρει τίποτα αυτός, άστον να κοιμηθεί…»
Τότε φαντάστηκα τον Εστραγκόν και τον Βλαδίμηρο να μιλάνε ο καθένας άλλη γλώσσα, κάνοντας την αναμονή τους ακόμη
πιο γλυκόπικρη στο μυαλό μου.
Άρχισα να καταθέτω την ιδέα μου σε οργανισμούς και φεστιβάλ.
«Θέλω να το κάνω μέσα στην νεκρή ζώνη». «Θέλω να μιλάει ο καθένας τη διάλεκτό του».
«Θέλω να είναι δυο άνθρωποι της γενιάς μου».
Πέντε χρόνια αρνητικών απαντήσεων, πέντε χρόνια επαναλαμβανόμενης υπενθύμισης ότι η καλλιτεχνική μου επιθυμία είναι πολύ δύσκολο να υλοποιηθεί λόγω μιας σειράς πολλαπλών προβλημάτων και διαδικασιών χρονοβόρων.
Ποτέ δεν σταμάτησα να πιστεύω στη σημαντικότητα αυτής της πρότασης.
Ποτέ δεν σταμάτησα να την ονειρεύομαι.
Μια μέρα αποφάσισα να μοιραστώ την ιδέα μου με την Χριστίνα Χριστόφια. Και τότε, όλα έγιναν κάπως πιο εύκολα αφού βρήκα έναν άνθρωπο όπου το «θέλω» μας για την συγκεκριμένη παραγωγή ήταν το ίδιο έντονο. Η αίτηση προχώρησε με το Θέατρο ΑντίΛογος.
Μαζί ξεπεράσαμε και ξεπερνούμε τις καθημερινές δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε για ένα – πράγματι- δύσκολο εγχείρημα. Σε μια περίοδο με κλειστά οδοφράγματα λόγω πανδημίας, οι καθημερινές μας συναντήσεις στην καρδιά της νεκρής ζώνης, αποτέλεσαν για μένα μια εμπειρία ζωής. Στην πρώτη πρόβα με το που άκουσα τον Γιώργο να λέει τα λόγια του ως Ελληνοκύπριος Βλαδιμήρ και τον Ιζέλ να απαντάει ως Τουρκοκύπριος Εστραγκόν, βούρκωσα.
Μια συγκίνηση που μέχρι αυτή τη στιγμή που γράφω αυτό το σημείωμα δεν έχει εξασθενήσει.
Η κάθε μου μέρα έχει γίνει πια μια συγκινητική εμπειρία που με γεμίζει με χαρά και μια ελπίδα.
Μια ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο, μια καλύτερη πατρίδα, έναν καλύτερο κόσμο.
Θέατρο Αντίλογος και Σπίτι της Συνεργασίας ευχαριστώ!
Κώστας Σιλβέστρος
Σκηνοθέτης
ΑΠΟΣΠΆΣΜΑΤΑ ΑΠΌ ΤΟ ΘΕΑΤΡΙΚΌ ΈΡΓΟ «ΠΕΡΙΜΈΝΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΓΚΟΝΤΌ», 2021
Διασκευή - Κώστας Σιλβέστρος
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Άτε πάμε.
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Εν ιμπορούμεν
ΕΣΤΡΑΓΟΝ: Γιατί;
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Καρτερούμεν τον Γκοντό.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Α ναι. (Παύση) Είσαι σίουρος πως εν δαμαί;
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Ώρες, ώρες σκέφτουμαι αν θα ‘ταν καλλύτερα να
μεινίσκαμεν ο καθένας μόνος του. Εν είμαστεν πλασμένοι για
την ίδια στράτα.
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Εν εν τζι εν τζαι τόσο σίουρον.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Όϊ Τίποτε εννεν σίουρον.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Ώρες ώρες σκέφτουμαι αν θα ταν καλύττερα να χωρίσουμε.
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Τζαι που να πάεις ; Εν έσιεις πούποτε να πάεις.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Είμαστεν ευτυχισμένοι. (Σιωπή) Τζαι τωρά; Τωρά τι κάμνουμεν;
Τι κάμνουμεν τωρά που είμαστεν ευτυχισμένοι;
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Καρτερούμεν τον Γκοντό.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Α, ναι. (Σιωπή)
Είμαι εδώ, και δεν έχω τίποτα να πω.
Αν υπάρχει κάποιος που επιθυμεί να
καταλήξει κάπου, μπορεί να αποχωρήσει.
Αυτό που χρειαζόμαστε είναι η σιωπή,
αλλά αυτό που απαιτεί η σιωπή είναι να
συνεχίσω να μιλάω.
J. Cage, Διάλεξη για το τίποτα
«Θα δημιουργηθεί μια καινούρια έκφραση στην τέχνη που θα
δεχθεί το χάος. Έργο του καλλιτέχνη σήμερα είναι να βρει μια
καινούργια έκφραση που να συνθέτει τα συντρίμμια».
Η αναζήτηση της διεξόδου μέσα στον παραλογισμό της
καθημερινότητας, του φωτός της ελπίδας για το νήμα
της αλήθειας, γίνεται ο κύριος στόχος του έργου του Μπέκετ.
Και όλα αυτά κινούνται από την αγάπη του για τον άνθρωπο που είναι
καταδικασμένος να ζει με τους φόβους του και τη μοναξιά του.
Γκροτέσκοι χαρακτήρες, περιπλανώμενοι παλιάτσοι, κομμάτια ανθρώπινων
μελών, αναμνήσεις του χτες που δεν απέχει από το τώρα και το μέλλεσθαι…
Αναζητούν την ελπίδα…την ελπίδα τη λένε Γκοντό».
Samuel Beckett
Τι θα ‘κανα δίχως αυτό τον κόσμο δίχως πρόσωπο και δίχως απορίες
Όπου το Είναι διαρκεί μόνο για μια στιγμή κι όπου η κάθε μια στιγμή
Χύνει στη λήθη στο κενό το γεγονός ότι υπήρξα
Δίχως αυτό το κύμα όπου στο τέλος
Σώμα και σκιά μαζί καταποντίζονται
Τι θα ’κανα δίχως εκείνη τη σιωπή που ψιθυρίζοντας βγαίνει από τα έγκατα
Ασθμαίνοντας και οργισμένη ζητά αγάπη και βοήθεια
Δίχως τον ουρανό εκείνο που υψώνεται
Πάνω από τη σκόνη των ίδιων του των ναυαγίων
τι θα ’κανα θα έκανα ό,τι και χθες ό,τι και σήμερα
κοιτώντας από τον φεγγίτη μου μήπως δεν είμαι μόνος
να περιπλανιέμαι ν’ αποστρέφομαι ετούτη τη ζωή
μέσα σε ένα σύμπαν που σπαράζει
μέσα σε όλες τις φωνές δίχως φωνή δική μου
φωνές που εγκλωβίστηκαν μαζί μου
Samuel Beckett – Ποιήματα Συνοδευόμενα Από
Σαχλοκουβέντες
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Συγγραφέας SAMUEL BECKETT
Σύλληψη – Σκηνοθεσία - Διασκευή ΚΩΣΤΑΣ ΣΙΛΒΕΣΤΡΟΣ
Ερμηνεύουν İZEL SEYLANİ ,ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ
Ηχητικό τοπίο ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ
Σκηνογράφος / Ενδυματολόγος ΘΈΛΜΑ ΚΑΣΟΥΛΙΔΟΥ
Σχεδιασμός Φωτισμού ΚΟΥΛΗΣ ΣΙΑΜΠΤΑΝΗΣ
Βοηθός σκηνοθέτη ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΦΙΤΗΣ
Χειρισμός φωτισμού Κ.Σ. ΗΧΟΤΕΧΝΙΚΉ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΛΤΔ
Μεταφράση ΜΑΡΙΑ ΣΙΑΚΑΛΛΗ
Υπέρτιτλοι ΧΡΙΣΤΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
Μετάφραση προγράμματος / Δελτίων Τύπου HASAN YİLDIRİM
Φωτογράφιση ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΒΡΑΑΜΙΔΗΣ
Δημιουργικό / video editing ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ
Σχεδιασμός Προωθητικού Υλικού & Προγράμματος ΝΕΟΦΥΤΟΣ ΑΒΡΑΑΜ
Επιμέλεια προωθητικού υλικού & Επικοινωνία & Δημόσιες Σχέσεις ΈΛΕΝΑ ΓΙΩΡΓΑΛΛΟΥ
Ιδιαίτερες ευχαριστίες: στα Ηνωμένα Έθνη, στο Σπίτι της Συνεργασίας και Λευκή Λάμπρου και Σοφοκλή
Σοφοκλέους για την αγαστή συνεργασία και στήριξη καθώς και στους μικρούς Mayis Oygar και Θαλή
Παντελίδη για τις όμορφες φωνές τους.